ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ

Η Μαίρη Κανάκη στο Salamina4Escape

Η Μαίρη Κανάκη μιλάει στο Salamina4Escape και στον Μάνο Παπαθεοχάρη για την νεανική λογοτεχνία και τα βιβλία της.

Σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία για εφήβους. Το  φορµουλαϊκό στοιχείο της πλοκής των διηγημάτων σας είναι να επιδιώκουν οι έφηβοι-ήρωες την ανεξαρτητοποίησή τους από την γονική (προστατευτική) εξουσία;

Καταρχάς, θα ήθελα να ξεκινήσω με ένα μεγάλο ευχαριστώ για την φιλοξενία στο περιοδικό σας. Είναι σημαντικό για εμάς τους συγγραφείς να βρίσκουμε ένα βήμα επικοινωνίας με τους αναγνώστες πέρα από τα λογοτεχνικά μας έργα. Οι έφηβοι-ήρωες μου, λοιπόν, έρχονται για να μας πουν ότι η εφηβεία είναι μια πολύ ωραία και ενδιαφέρουσα ηλικία κι όχι μια εποχή που όλοι φοβούνται να αντιμετωπίσουν. Κάποιες φορές, θα ζητήσουν να ενεργήσουν αυτόνομα και θα το κάνουν, αλλά κυρίως, οι δικοί μου ήρωες θέλουν να μοιραστούν τα συναισθήματά τους μαζί μας. Αυτό, βέβαια, από μόνο του είναι κάτι αρκετά επαναστατικό!

Ποιο ήταν το πρώτο μυθιστόρημα που γράψατε;

Το πρώτο μου εφηβικό μυθιστόρημα έχει τίτλο «Όταν το καλοκαίρι συναντά τον χειμώνα» από τις εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ. Κυκλοφόρησε το 2017.

“ Ο Σήφης θέλει χώρο” είναι το τελευταίο σας βιβλίο . Ένα βιβλίο για τη διαφορετικότητα και την ενσυναίσθηση. Πείτε μας λίγα λόγια γι αυτό.

Ο πρωταγωνιστής του βιβλίου, ο Σήφης, είναι ένα αγόρι στην εφηβεία με μαθησιακές, οικογενειακές και κοινωνικές δυσκολίες. Αναζητά την αποδοχή, αλλά ο δρόμος προς αυτήν δεν είναι πάντα εύκολος. Προσπαθεί μέσα από την καθημερινότητά του κι όλα όσα του συμβαίνουν να μας δείξει ότι είναι διπλά μας, ότι δεν είναι «αόρατος»,  κι ότι στην διαφορετικότητά του βρίσκεται τελικά η ομορφιά της ζωής. Ο Σήφης έχει όνειρα και προσδοκίες, κάνει λάθη και διεκδικεί. Κατά κάποιο τρόπο, μέσα από τον Σήφη έχω προσπαθήσει να κάνω τα παιδιά, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς λίγο πιο αληθινούς απέναντι σε όλα τα παιδιά που δυσκολεύονται στο σχολείο, στην οικογένεια και στην γειτονιά και τα οποία εγκλωβίζονται στον ιδιαίτερο κόσμο τους. Θεωρώ πως τόλμησα να μιλήσω για την άνιση μάχη που δίνουν προκειμένου να κάνουν όλους εμάς να μπούμε στη θέση τους. Επομένως, όπως λέει κι ο τίτλος του βιβλίου, ο Σήφης θέλει χώρο, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Μένει σε εμάς αν και πόσο θα του δώσουμε.

Υπάρχει κάποια ιστορία πίσω από τα διηγήματα που γράψατε;

Η αλήθεια είναι ότι πάντα πίσω από τα μυθιστορήματά μου υπάρχει μία ή και περισσότερες αληθινές ιστορίες, οι οποίες, όμως, εμπλέκονται με πολλά άλλα στοιχεία ή χαρακτήρες μυθοπλασίας. Στο πρώτο μυθιστόρημά μου για παράδειγμα, αναφέρομαι στην καθηγήτρια «φάρο» που είχα στο Γυμνάσιό και ήταν η αφορμή να την ξαναβρώ και να την συναντήσω μετά από 30 ολόκληρα χρόνια!

Ποιος/Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας Έλληνες ή ξένοι συγγραφείς; Έχουν επηρεάσει το έργο σας;

Από τους Έλληνες συγγραφείς αναμφισβήτητα αγαπώ τον Καζαντζάκη και τον Βενέζη από τους παλιούς, αλλά  και την Φακίνου, τον Ξανθούλη, τον Αύγουστο Κορτώ από τους πιο σύγχρονους. Από τους ξένους συγγραφείς ξεχωρίζω  τον Κούντερα και τον Γιάλομ. Αναμφίβολα, όλες οι αναγνώσεις μου έχουν επηρεάσει τον τρόπο σκέψης και κατ’ επέκταση τον τρόπο γραφής μου.

Ποια είναι η θέση του βιβλίου στην εποχή μας;

Το βιβλίο περνάει δύσκολα και σίγουρα  ακόμη δυσκολότερα στην  covid 19 εποχή, δεδομένου ότι υπάρχουν πολλοί περιορισμοί για τις παρουσιάσεις των βιβλίων. Ανέκαθεν, παρόλα αυτά, το βιβλίο απευθυνόταν σε εκείνους που θέλουν να ταξιδέψουν με το μυαλό και τη φαντασία τους, σε εκείνους που ξέρουν να προβληματίζονται και να ψάχνουν, σε ανθρώπους με ανοιχτά μυαλά κι ορίζοντες και σε όσους βλέπουν στο διάβασμα μια μοναδική μαγεία. Αυτοί λοιπόν, ποτέ δεν ήταν πολλοί, οπότε το βιβλίο δεν έχει σίγουρα τη θέση που του αξίζει εδώ και χρόνια.

Είστε εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης , ενώ γράφετε και βιβλία. Πώς προέκυψε η συγγραφή των βιβλίων; Έχει να κάνει με τη σχέση που έχετε με τα παιδιά και με την καθημερινή σας επικοινωνία;

Από μικρό παιδί διάβαζα λογοτεχνία. Τις περισσότερες φορές, οι άνθρωποι που έχουν διαβάσει αρκετά στη ζωή τους, κάποια στιγμή θα γράψουν κάτι. Όταν μάλιστα νιώσουν την ανάγκη να το μοιραστούν με περισσότερο κόσμο, αρχίζει κι ανοίγει ο δρόμος για την έκδοση του έργου τους. Η σχέση μου με τα παιδιά σε σχεδόν καθημερινή βάση σίγουρα επηρέασε την θεματολογία των βιβλίων μου μιας και γι’ αυτό πολλές σκηνές διαδραματίζονται εντός σχολείου. Το τελευταίο βιβλίο μου άλλωστε, το έχω αφιερώσει στους μαθητές μου, καθώς  αποτελούν μία ανεξάντλητη πηγής έμπνευσης και χαράς. Με μια κουβέντα, τους θεωρώ τους καλύτερούς μου δάσκαλους. Τολμώ να ισχυριστώ μάλιστα ότι όσα έχω μάθει κοντά τους τα τελευταία 20 χρόνια, δεν μου τα έχει διδάξει κανένα πανεπιστήμιο.

Οι μαθησιακές δυσκολίες κάνουν τη συναναστροφή του ήρωά σας με τους συμμαθητές του επεισοδιακή  . Η  ενθάρρυνση να διαβάζει κανείς βιβλία με εικόνες και να συζητά με τους γονείς του για επίκαιρα γεγονότα βοηθούν ώστε να αναπτυχθούν οι γενικές του γνώσεις. Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι εκπαιδευτικοί στην τάξη;

Είχα διαβάσει κάποτε το απόφθεγμα ότι, η παιδεία με την ευρύτερη έννοια, αρχίζει εκεί που τελειώνει η εκπαίδευση. Με λίγα λόγια, ένα παιδί έχει ανάγκη από ερεθίσματα για την ολόπλευρη καλλιέργειά της προσωπικότητάς του τα οποία σίγουρα μπορεί να τα πάρει μέσα από τα βιβλία, τον διάλογο με τους γονείς και τους δασκάλους του, αλλά ακόμη και μέσα μια βόλτα στη γειτονιά, στο πάρκο ή τη φύση. Αν ως εκπαιδευτικοί μείνουμε αποκλειστικά στην επίλυση ασκήσεων και στην ανάλυση θεωριών χωρίς καμία βιωματική προσέγγιση, τότε πολύ φοβάμαι πως θα δημιουργήσουμε μονοδιάστατους ενήλικες χωρίς ενδιαφέροντα και προβληματισμό.

Σήμερα, κατά τη γνώμη σας, τα παιδιά διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία;

Σε γενικές γραμμές, τα παιδιά σήμερα δεν διαβάζουν βιβλία. Επίσης, νομίζω πως τα παιδιά δεν διαβάζουν από ευχαρίστηση. Δεν βρίσκουν κανένα νόημα και καμία απολύτως απόλαυση στο να αφεθούν σε μια ιστορία και να ξεφυλλίσουν αχόρταγα τις σελίδες ενός βιβλίου. Αντίθετα, θα περάσουν αμέτρητες ώρες με το smart phone ή το tablet τους, ενώ με τη λογοτεχνία θα ασχοληθούν για να μάθουν τα βασικά προκειμένου να δώσουν Πανελλήνιες αργότερα. Αυτό, κατά την γνώμη μου, δεν είναι διάβασμα, αλλά καταναγκαστικό έργο.  Το θέμα είναι να μπορέσουμε να κάνουμε κάτι ως κοινωνία για να φέρουμε τα παιδιά κοντά στο βιβλίο.

Βιογραφικό

Η Μαίρη Κανάκη γεννήθηκε το 1975 και εργάζεται  ως μόνιμος εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Σπούδασε Αγγλική Γλώσσα και Φιλολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Mαster of Αrts στο University of Kent at Canterbury.

Διηγήματά της έχουν βραβευτεί σε διαγωνισμούς και έχουν εκδοθεί σε συλλογές (Πανεπιστήμιο Αιγαίου, λογοτεχνικός ιστότοπος eyelands, Λογοτεχνικό Περιοδικό ΚΕΦΑΛΟΣ, Πετρίδειο Ίδρυμα, Ο Τόπος μου, Βιβλιόφιλοι Έδεσσας, Ελληνικός Πολιτιστικός Όμιλος Κυπρίων ΕΠΟΚ, εκδόσεις «Παράξενες Μέρες» κτλ). Τον Μάιο 2017 κυκλοφόρησε το πρώτο της εφηβικό μυθιστόρημα «Όταν το καλοκαίρι συναντά το χειμώνα» (εκδόσεις «Το Δόντι») και πήρε τιμητικό έπαινο από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στην κατηγορία «εφηβικό μυθιστόρημα». Το Μάρτιο 2019 κυκλοφόρησε το δεύτερο εφηβικό της μυθιστόρημα «Ο Σήφης θέλει χώρο» (εκδόσεις «Το Δόντι»), το οποίο πήρε βραβείο στην κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα από το Λογοτεχνικό Περιοδικό ΚΕΦΑΛΟΣ. Το εργαστήριό της «Η τέχνη του γράφειν: Παράδειγμα δημιουργικής γραφής» συμμετείχε στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση και Πολιτισμός», Α/βάθμιας – Β/βάθμιας Εκπαίδευσης Κρήτης και το εργαστήριό ρητορικής για εφήβους «Ο Σήφης λέει…» παρουσιάστηκε στο 4ο Φεστιβάλ Παιδικού – Νεανικού Βιβλίου στον Βόλο, στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα», σε  σχολεία, στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, σε δημοτικές Βιβλιοθήκες κτλ. Παρουσιάσεις Βιβλίων έχει κάνει στην Θεσσαλονίκη, Σαλαμίνα, Πάρο, Θήβα, Λιβαδειά, Ηράκλειο Κρήτης, Λιτόχωρο, Πάτρα, Βόλο, Πόρο κτλ.

Είναι μέλος του ΚYΚΛΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ibby, διατηρεί σελίδα στο facebook με τον τίτλο «Μαίρη Κανάκη, Συγγραφέας, Εκπαιδευτικός» και είναι υπεύθυνη για τη διοργάνωση του 1ου Φεστιβάλ Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου στις Λεύκες Πάρου «Λευκές αναγνώσεις» υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Κύκλου Παιδικού Βιβλίου.

Τα καλοκαίρια της γεμίζουν έμπνευση στις Λεύκες Πάρου. Ξεκουράζεται τρέχοντας πολλά χιλιόμετρα, κολυμπώντας στην ανοιχτή θάλασσα και ποδηλατώντας ακούραστα με φίλους .

https://m.facebook.com/marykanakiwriter/?ref=bookmarks